Friday, December 30, 2011

Καλή Πρωτοχρονιά!

photo: scalidi
Ας αποφασίσουμε τη ζωή μας, τον εαυτό μας, το κράτος μας
κι ας γίνουμε.
Έστω, το 2012.

Η πολιτική του αδιεξόδου

photo: scalidi
Τα αδιέξοδα φτιάχνονται από αδιέξοδους ανθρώπους, συνήθως ανέξοδα. Και είναι πολυέξοδα. Δίνεις πολλά και παίρνεις αέρα. Συνήθως μπαγιάτικο, παρηκμασμένο, θολό. Μόλις λάβεις την πρωτοβουλία και ανοίξεις κάνα παράθυρο, τον αλλάξεις τον αέρα, τον φρεσκάρεις και απορήσεις (α-πόρος) μια στάλα, κάνεις πίσω και δεις τα πράγματα με νέα μάτια από το φως που μπαίνει, βλέπεις ότι δεν υπήρχαν αδιέξοδα, μόνο αδιέξοδοι άνθρωποι. Που τρέφονται από τις αδειανές εξόδους τους και σου τις πουλάνε για απροσπέλαστα τείχη. Τάχα μου, εκείνοι έχουν τη δύναμη να σε βγάλουν. Τάχα μου, εκείνοι νομιμοποιούνται να το κάνουν.
Εσύ βγες, καλού-κακού, από την έξοδο κινδύνου κι άσε να σε κοιτάνε ειρωνικά, δεν πειράζει. Το πολύ πολύ να σε χαρακτηρίσουν γραφικό. Οι ανέξοδα πολυέξοδοι αδιέξοδοι. Θα συνεχίσουν τα ίδια. Εσύ είναι κρίμα να μείνεις εκεί, χωρίς φως και οξυγόνο. Το μόνο που σε σώζει είναι οι απορίες σου, μην τις σταματάς καθόλου. Και οι ερωτήσεις που μοιάζουν αφελείς. Παίρνεις τις πιο αναπάντεχα ειλικρινείς απαντήσεις. Κράτα το μυαλό σου σε εγρήγορση. Ρώτα, μην σταματάς. Ρώτα απλώς, ακόμα κι εκεί που νομίζεις ότι δεν σε παίρνει, ρώτα. Η μισή ντροπή δική σου και η υπόλοιπη δική τους, πολλές φορές είναι ολόκληρη δική τους.
Στον καιρό της αποβλάκωσης που προκαλεί ο φόβος κι αυτή η αδιόρατη διασπορά του ότι δεν θα τα καταφέρεις, ότι κινδυνεύεις, ότι δεν αξίζεις, ότι δεν μπορείς, ότι, ότι, η μόνη υγιής αντίσταση που μπορεί κάποιος να αναπτύξει είναι η απορία, η συνεχής αναρώτηση, η αμφισβήτηση των όσων παραδεχόμασταν μέχρι τώρα. Γιατί δηλαδή να μην είναι κι αλλιώς τα πράγματα; Όλοι έπεσαν έξω με μαθηματική ακρίβεια, γιατί θα έπρεπε, λοιπόν, να τους ακούμε με ευλάβεια; Γιατί χρειαζόμαστε να μας εμπνεύσει εμπιστοσύνη ένας αποδεδειγμένα ανάξιος και δεν ψάχνουμε για λίγη πίστη και δύναμη μέσα μας; Γιατί δεν γινόμαστε εμείς οι εμπνευστές του εαυτού μας; Μερικές παραπάνω ερωτήσεις αρκούν για την αλήθεια του καθενός. Φτάνει να βρίσκει τη δύναμη να της αρθρώνει. Πόσο δύσκολο είναι δα;
Μπορεί να ακούγονται ως new age δηθενιές οι παραπάνω προτροπές, αλλά σκεφτείτε -τώρα που ημερολογιακά ο χρόνος αλλάζει- ο καθένας ξεχωριστά τον εαυτό του μέσα σ' αυτή την κοινωνική πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μαζί. Από πού έρχονται τα αδιέξοδα; Ποιος τα προκαλεί; Όντως ισχύουν; Μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτά; Ποιος έχει όφελος να τροφοδοτεί αυτόν τον τρόμο; Τι χάνουμε εμείς, μόλις υποκύψουμε στα φοβικά σύνδρομα που καλλιεργούνται; Τι κερδίζουμε άμα θελήσουμε να είμαστε διαφορετικοί, απλώς ο εαυτός μας δηλαδή; Δεν λέω να γίνουμε νευρωτικά καχύποπτοι, αλλά τουλάχιστον ας πάψουμε να είμαστε κουτοπόνηρα αφελείς, νομίζοντας ότι εξασφαλίζουμε μοναχά την πάρτη μας. Προς το παρόν κάνει πάρτι μόνο ο φόβος εις βάρος μας.

(Δημοσιεύτηκε στη "Βραδυνή" στις 30 Δεκεμβρίου 2011)

Tuesday, December 27, 2011

Άγρια φύση

photo: scalidi

photo: scalidi
στο Αναπλάκι.
Η άλλη του όψη.
Η αγκάθινη.
Κρατάει τα βράχια του όρθια.
Θεματοφύλακες του κάμπου με τους γλυκερούς χυμούς.
Τα σώζει από τη διάβρωση.
Της καλοπέρασης.
Και οξύνει την ομορφιά.

Friday, December 23, 2011

“Φύλα” με ακόμα...

photo: scalidi
Δεν μας φτάνει η κρίση, δεν μας φτάνει που οι άνθρωποι πέφτουν όλο και πιο χαμηλά από το όριο της φτώχειας -υπάρχει άραγε όριο στη φτώχεια;-, δεν μας φτάνει όλο το κακό γύρω μας, δεν μας φτάνει που για να οσμιστείς Χριστούγεννα πρέπει να ψάξεις πολύ βαθιά μέσα σου, έχουμε και τους μικρο-απατεώνες αυτής της εποχής. Όταν έχεις φορτωθεί όλα αυτά τα προκλητικά “πόθεν έσχες” των πολιτικών, τους φόρους που αδυνατείς να εξοφλήσεις, τις οικονομικές υποχρεώσεις που δεν μπορείς να διαχειριστείς, τους πετσοκομμένους μισθούς και τις συντάξεις, αρκεί μια φυσαλίδα ενοχλητικής εξαπάτησης για να εκραγείς. 
Υπάρχουν καταστήματα που καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να σε πείσουν ότι δεν έχεις ανάγκη την απόδειξη, είναι περιττή και σου κάνει κακό... Κι εσύ δονκιχωτικά επιμένεις, μέχρι που φοβούνται μην είσαι κάνας εφοριακός και σου τη δίνουν την αποδειξούλα με βαριά καρδιά. Υπάρχουν επαίτες με παιδιά στην αγκαλιά που μόλις τους αγοράσεις φαγητό για το παιδί τους και τους το δώσεις, σου λένε δώσε μου λεφτά, δεν τα θέλω αυτά. Υπάρχουν και τα τζιμάνια στα καταστήματα και στις συγκοινωνίες που θα ξαφρίσουν δώρα και μισθούς από τις τσέπες και τα πορτοφόλια. Υπάρχουν γιαγιάδες περιφερόμενες που σε πείθουν να τους ανοίξεις την είσοδο της πολυκατοικία, προφασιζόμενες τις γειτόνισσες και ποντάροντας στην τάχα μου σεβασμιότητα της ηλικίας τους, φτάνουν στο κατώφλι σου και θέλουν να σου πουλήσουν Αγία Γραφή και ό,τι άλλο τους βρίσκεται για παραμύθι. “Μην φοβάσαι, άνοιξε την πόρτα”, επιμένουν έντονα προς το θύμα της εξαπάτησης που νόμιζε ότι θα “περνούσε απέναντι τη γιαγιά από το δρόμο” για να νιώσει καλός και χρήσιμος στην κοινωνία...
Μικρές καθημερινές παραβατικότητες, εξαπατήσεις, ψέματα και δεν θέλει πολύ ο πιεσμένος άνθρωπος. Δεν θέλει πολύ για να σαλτάρει. Να εκτροχιαστεί. Να βγει από τους καλούς του τρόπους, να βγει εκτός εαυτού, να αρχίσει να αφρίζει από τα νεύρα του. Είναι κάτι εποχές που σε κάνουν να νιώθεις ένα περιφερόμενο υποψήφιο θύμα προς εκμετάλλευση, εξαπάτηση, κοροϊδία. Λες κι έχεις ένα στόχο πάνω σου που όλοι είναι πρόθυμοι να σου ρίξουν τα βελάκια τους. Ακάλυπτος χώρος. Όποιος σε πετύχει με λίγο πιο αδρανείς άμυνες, βουρ κατά πάνω σου. Κι ό,τι κερδίσει: λίγο από το χρόνο σου, λίγα από τα λεφτά σου, λίγη από την ηρεμία σου, λίγη από την αίσθηση ό,τι σου την έφερε. Ό,τι και να ναι, απάτη να 'ναι. Κι αυτός θα είναι δυνατότερος, ωραιότερος, εξυπνότερος, σπουδαιότερος, πλουσιότερος. Μήνυμα αγάπης για τον εαυτό σας. Φυλάξτε τον ακόμα. Επιτρέψτε του να ξεσπάσει στις μικρές καθημερινές εξαπατήσεις για να μην καταρρεύσει συνολικώς. Ο φύλακας-άγγελός σας είστε εσείς.

(Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη "Βραδυνή" στις 23 Δεκεμβρίου 2011)

Friday, December 16, 2011

Η κενή γλώσσα


Δεν ξέρω πώς έγινε η μετάλλαξη. Δεν ξέρω πώς οι λέξεις απέμειναν άδειες από το περιεχόμενό τους. Πήρε τ' αυτί μου λίγη από την ομιλία του Παπανδρέου στο Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο και έφριξα. Μιλούσε προφανώς για μια εικονική χώρα με ακόμα πιο εικονικούς ανθρώπους, μια εικονική κυβέρνηση, δεν εξηγείται αλλιώς. Η απόλυτη αναντιστοιχία μεταξύ πραγματικότητας και ήχων. Ένα κακοφτιαγμένο τραγούδι παραλόγου με ξύλινες λέξεις, κούφιες. Δεν είναι ο μόνος, βέβαια. Κι αυτό είναι το ακόμα πιο ανησυχητικό. Από κάθε πολιτικό χώρο η ίδια παράσταση. Προφανώς με εξαιρέσεις, αλλά δεν τις βλέπουμε πια. Αν υπάρχουν, ας βγουν στην επιφάνεια να διεκδικήσουν το μερίδιό τους. Είναι η ώρα.
Προσπαθώ να αντιληφθώ αν αυτή η μετάλλαξη ήρθε από πάνω προς τα κάτω ή το αντίστροφο. Αν δηλαδή πρώτα χάσαμε οι πολλοί τις λέξεις μας και μετά αποτυπώθηκε αυτό στον πολιτικό μας καθρέφτη. Καταλήγω ότι έγινε ταυτόχρονα αυτό. Γίναμε τέτοιοι άνθρωποι που αρχίσαμε να μην δίνουμε και πολύ σημασία στον τρόπο, με αποτέλεσμα σιγά σιγά να χάσουμε την ουσία. Βοήθησε η καταρρακωμένη παιδεία, ήρθε και η απόκτηση αγαθών που συμπλήρωνε τα κενά της γλώσσας και της ψυχής, εκεί πάνω που πιστέψαμε ότι η πολιτική ήταν μια πολυτέλεια και τα χάσαμε όλα. Βάλαμε στη θέση των πολιτικών ανθρώπους που ονειρευόμαστε κάποτε να μπούμε στις τάξεις τους: να γεννηθούμε σε μεγάλα τζάκια, να πάμε στα πανεπιστήμια του εξωτερικού και να ζούμε την Ελλάδα και στην Ελλάδα μέσα από το τζάμι της θωρακισμένης μας λιμουζίνας. Α, και της γλώσσας χωρίς αντίκρισμα.Να μην μας αγγίζει τίποτα. Να βλέπουμε το γυάλινο κόσμο μας, από απόσταση, χωρίς ανάγκες. Χωρίς σάρκα και οστά οι λέξεις μας. Το σύμπλεγμα του επαρχιωτισμού μας. Και η συνήθεια να αναγνωρίζουμε στο εντελώς έξω από μας το ευκταίο.
Τώρα που αυτός ο καθρέφτης έσπασε όμως και δεν μας λέει πόσο είμαστε οι καλύτεροι και οι ομορφότεροι του κόσμου, ίσως να ήρθε η ώρα να φανούμε ειλικρινείς. Απέναντι στον εαυτό μας. Α, και στη γλώσσα μας. Να βρούμε τις λέξεις να πούμε την αλήθεια. Να αναγνωρίσουμε τους εαυτούς μας ως ανθρώπους της Μεσογείου. Που φτάνουν σε μας οι επιταγές της Δύσης, αλλά επιλέγουμε ένα δικό μας ζεν εξ Ανατολών για να τις φέρουμε στα μέτρα μας. Γι' αυτό είμαστε σταυροδρόμι. Ο ορθολογισμός και η πίστη για κάτι πέρα και μετά απ' αυτόν είναι η δύναμή μας. Έχουμε το ταξίδι και τη θάλασσα. Δεν μας αξίζει ο βάλτος. Οι ορίζοντες είναι μπροστά μας. Να τους δούμε, όμως.

(Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη "Βραδυνή" στις 16 Δεκεμβρίου 2011)

Friday, December 09, 2011

Αφήγηση τρόμου

photo: scalidi
Στην Ευρώπη, λένε, κρίνεται τούτες τις μέρες ο δυτικός κόσμος, όπως τον ξέραμε μέχρι τώρα. Στον πλανήτη ολόκληρο η κρίση δοκιμάζει τις αντοχές της καινοτομίας, αφού εκεί φαίνεται να ξεπροβάλλει η μόνη λύση για την έξοδο από την ύφεση· και δεν μιλάμε για ύφεση μόνο στην οικονομική δραστηριότητα, όχι, αλλά για έναν τοίχο που συνάντησε ο μέχρι πρότινος τρόπος ζωής μας σε όλα τα επίπεδα. Χτυπήσαμε στο κράσπεδο και τώρα πρέπει να κάνουμε πίσω, να μαζέψουμε τα συντρίμμια, να μετρήσουμε τις απώλειες και να βρούμε το κουράγιο να φωνάξουμε την οδική βοήθεια, να φτάσουμε στο νοσοκομείο και στη συνέχεια στο συνεργείο για να φτιάξουμε το σπασμένο όχημα ή και να το αλλάξουμε εντελώς, άμα έχει γίνει χίλια κομμάτια. Εκτός κι αν ανήμπορους μας αφήσουν να ξεψυχήσουμε στο δρόμο. Παίζει κι αυτό το σενάριο. Ιστορία είναι, όπως θέλει, γράφεται.
Όσο αυτά συμβαίνουν, όσο η νέα -και άγνωρη- ζωή έρχεται συνεχώς μπροστά μας, όσο δηλαδή αυτή η μεγάλη εικόνα ξειδιπλώνεται σιγά σιγά, στην Ελλάδα κλεισμένοι στις μικρές μας τοσοδούλικες σημερινές και ασύλληπτα επαναλαμβανόμενες καθημερινές αφηγήσεις, ψάχνουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη. Τι να δεχτώ κι εγώ; Ότι καθρέφτης μου είναι το χάος στον ΗΣΑΠ και ενίοτε το Μετρό, όταν ο κόσμος συνεχίζει να μπαίνει μέσα στα ασφυκτικά γεμάτα βαγόνια των συρμών, σπρώχνεται, βρίζεται, αλαλάζει, βρυχάται, ουρλιάζει υστερικά; Ας πούμε ότι αυτό είναι ένα στιγμιότυπο της εβδομάδας τούτης. Εκατοντάδες άνθρωποι να βιώνουν μια ατομική και ομαδική υστερία. Όχι μόνο στα τρένα. Αλλά και στη ΔΕΗ, στα υποκαταστήματά της. Χιλιάδες να σπεύδουν να βρουν άκρη με το χαράτσι. Υπάλληλοι και πελάτες σε κρίση. Νευρική. Στο τέλος να λένε μεταξύ τους, δεν φταίτε εσείς, δεν φταίμε κι εμείς. Ποιος μένει; Μάλλον φταίνε οι άλλοι... Ποιοι είναι οι άλλοι;
Προτιμάμε να πάθουμε υστερία, κρίση, νευροπάθεια, δεν ξέρω εγώ τι άλλο, να καταρρεύσουμε μέσα μας, από το να προσπαθήσουμε από μόνοι μας να αντιμετωπίσουμε αλλιώς τον κόσμο, την πραγματικότητα, από το να αλλάξουμε εμείς. Η ανασφάλεια βλέπεις, ο φόβος: μην χάσουμε την ήδη γνωστή κατάσταση που μας προσφέρει θαλπωρή. Ναι, θαλπωρή μας προσφέρει αυτή η μαζική υστερία. Ξέρουμε ότι όλα είναι όπως πάντα. Εμείς σαν τους τρελούς εκτονωνόμαστε στα τρένα, στη ΔΕΗ, όπου βρούμε, αρκεί να μην προσπαθήσουμε μόνοι μας να μεταβάλλουμε τον κόσμο εντός μας. Έχουμε φτιάξει μια μικρή πράσινη θάλασσα ελώδη και δυσώδη και κυλιόμαστε περιχαρείς στις λάσπες της, σε μια διαρκή θαλασσοταραχή φλυτζανιού κι αισθανόμαστε ασφαλείς, μέχρι να σπάσει το φλυτζάνι και να χυθούμε έξω.


(Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη "Βραδυνή" στις 9 Δεκεμβρίου 2011) 

Wednesday, December 07, 2011

Αθηναϊκό κέντρο

photo: scalidi
 Ορίζοντας στις φυλλωσιές
έξω από το μετρό Ακρόπολη
photo: scalidi
 Όταν κοιτάς από ψηλά...
photo: scalidi
 Πλατάνι στο Μοναστηράκι
photo: scalidi
 Τροχοφόρα έκπληξη
Δειλινό πάνω από την πόλη και μέσα σ' αυτή

Monday, December 05, 2011

Δρόμοι Ζωής

Μπαζάρ και φέτος.
Μην το χάσουμε...
Δίνει μεγάλη χαρά.
Αξίζει την επίσκεψη.
Και είναι και ωραία βόλτα.

Friday, December 02, 2011

Άνεργοι πολιορκημένοι


Από το Σεπτέμβριο του 1914 μέχρι σήμερα, κύλησε πολύ νερό στ' αυλάκι. Τότε, μαζεύτηκαν μια χούφτα δημοσιογράφοι και για να θάψουν το φτωχό συνάδελφο που δεν είχε λεφτά ούτε για την ταφή του, έκαναν έρανο. Αμέσως μετά, υπέγραψαν οι ίδιοι ένα πρωτόκολλο που αποτέλεσε τη βάση ιδρύσεως της μετέπειτα ΕΣΗΕΑ. Αυτή την ταπεινή κι ανθρώπινη ιστορία, φοβάμαι ότι τη δεκαετία που πέρασε, την είχαμε ξεχάσει. Τώρα έχουμε πολλούς λόγους να την θυμηθούμε. Για την ακρίβεια, δεν θα έπρεπε να την ξεχνάμε ποτέ και να είναι ο κεντρικός καμβάς της σκέψης όλων των ανθρώπων που αποφασίζουν να γράφουν δημοσίως και να βιοπορίζονται απ' αυτό. Στα τέλη της δεκαετίας του '90 και στις αρχές του '00, καλλιεργήθηκε στη συνείδηση του κόσμου -όχι αδίκως, μέχρι ενός σημείου- η εντύπωση ότι οι δημοσιογράφοι είναι πλούσιοι, ευνοημένοι, δεν έχουν απολύτως καμία ανάγκη. Πίστεψαν όλοι ότι η δημοσιογραφία είναι μια λαμπερή παρουσία στην τηλεόραση. Το ξαφνικό και υπέρογκο άνοιγμα του επαγγέλματος -εγώ είμαι ένας από τους ανθρώπους που μπήκαν τότε στη δημοσιογραφία, επισήμως με μισθολόγιο το 2000- σήμαινε τελικά ότι δέκα χρόνια μετά, που κόσμος θα άλλαζε και θα μετατοπίζονταν στην ηλεκτρονική και ψηφιακή πραγματικότητα, εκατοντάδες και χιλιάδες άνθρωποι του Τύπου θα βρίσκονταν χωρίς δουλειά. Άνθρωποι με πείρα. Απολύτως εξειδικευμένοι εργαζόμενοι. Αλλά χωρίς εργασία. Πολλοί απ' αυτούς σοβαροί και αθόρυβοι γραφιάδες. Άλλοι, καλλιτέχνες της εκτύπωσης για να μιλήσουμε και για τους τεχνικούς, άνθρωποι που ξέρουν να μιλούν με γραμματοσειρές και περιθώρια.
Την προηγούμενη δεκαετία, ο κόσμος στην Ελλάδα εν πολλοίς έμαθε να λύνει τα προβλήματά του τα καθημερινά με τη διαμεσολάβηση των δημοσιογράφων των ηλεκτρονικών μέσων ή τουλάχιστον το επιθύμησε, δεν κατάλαβε ποτέ όμως ότι οι δημοσιογράφοι όταν πρόκειται για τον εαυτό τους, είναι το ίδιο ανυπεράσπιστοι με τον καθένα. Όταν πρόκειται για τη δική τους ανεργία, πώς να αμυνθούν; Τι να αντιτάξουν; Ποιος θα μιλήσει για κείνους, όταν οι ίδιοι πια βρίσκονται μακριά, δεν αποτελούν δίαυλο επικοινωνίας; Όταν πρέπει να παλέψουν με την ίδια τους την αξιοπρέπεια για να αρθρώσουν απλώς την παραδοχή ότι είναι άνεργοι. Το διαδίκτυο είναι μια κάποια λύση ως προς την έκφραση αυτών των ανθρώπων, γιατί το να είσαι δημοσιογράφος είναι μια κατάσταση, ένας τρόπος ζωής που δύσκολα αποχωρίζεται κάποιος. Αλλά με το βιοπορισμό τι γίνεται; Οι περισσότεροι, μετά από εξευτελιστικές αναμετρήσεις με θλιβερούς, -τάχα μου- εργοδότες, που λυμαίνονται αυτή την εποχή τον Τύπο, μέσα από μηδαμινής αξιοπιστίας ιντερνετικά μέσα, μένουν στο περιθώριο ή και αναγκάζονται να αλλάξουν πεδίο εργασίας. Άνεργοι. Πολιορκημένοι εκ των έσω.

(Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη "Βραδυνή" στις 2 Δεκεμβρίου 2011)